Kort antwoord: meestal niet op hetzelfde water als de rest van het huis. Bij een aanvoer- en retourtemperatuur van 35/30 °C, een legafstand van 15 cm en tegels geeft dezelfde vloer die in een ruimte van 20 °C 41,53 W/m² levert, in een badkamer die op 24 °C wordt verwarmd maar 27,78 W/m² af. De badkamer in de referentiewoning van HeatAlgo heeft 40,63 W/m² nodig, dus de hele vloer dekt het pas bij 40/35 °C (44,95 W/m²).
In Nederland gaat ISSO 51 voor een badkamer meestal uit van 22 °C. Het verschil is dan kleiner, maar de vloer geeft in de badkamer nog steeds minder af dan in een woonkamer.
"We krijgen het maar niet op 23 graden", schrijft een huiseigenaar op een Brits forum, en de vraag naar de koude badkamer duikt op bouwforums steeds weer op. De antwoorden gaan over de pompstand, de mengklep en geduld. Bijna niemand vergelijkt wat de badkamer verliest met wat de vloer kan afgeven. Juist die vergelijking geeft de doorslag.
Waarom vloerverwarming een badkamer minder goed verwarmt
Een vloer geeft warmte af in verhouding tot het verschil tussen het water en de ruimte. Water van 35/30 °C is gemiddeld 12,33 K warmer dan een ruimte van 20 °C, maar slechts 8,25 K warmer dan een badkamer van 24 °C. Dezelfde buis in dezelfde dekvloer geeft daarom een derde minder af. Zo werkt de karakteristiek volgens EN 1264-2:2021 waarmee de rekenkern van HeatAlgo rekent.
Hetzelfde water, twee ruimtes
De hogere grens voor de vloeroppervlaktetemperatuur in de badkamer - 33 °C in plaats van 29 °C - helpt hier niet. Bij 35/30 °C haalt de vloer die grens nooit. Het water begrenst hem, niet het maximum.
Hoeveel de voorbeeldbadkamer tekortkomt
De referentiewoning van HeatAlgo heeft een badkamer van 8,1 m², verwarmd tot 24 °C. Het ontwerpwarmteverlies volgens EN 12831-1:2017 is 329,13 W, of 40,63 W/m². Bij 35/30 °C geeft de hele vloer 225,05 W af. Er ontbreekt dus 104,08 W.
In een echte badkamer is niet de hele vloer verwarmd. Een bad van 170 × 75 cm en een douchebak van 90 × 90 cm nemen samen 2,085 m² in, en er blijft 6,015 m² verwarmde vloer over:
| Verwarmde vloer | 35/30 °C | 40/35 °C | Nodig |
|---|---|---|---|
| 8,1 m² (de hele vloer) | 225,05 W | 364,06 W | 329,13 W |
| 6,015 m² (zonder bad en douchebak) | 167,12 W | 270,35 W | 329,13 W |
Met het bad en de douchebak is zelfs 40/35 °C niet genoeg. De vloer alleen zou deze badkamer pas bij 43/38 °C dekken. Een kleinere legafstand verandert weinig: 10 cm in plaats van 15 cm geeft bij 35/30 °C 30,81 W/m². Waarom de legafstand een grens heeft, lees je in de gids aanvoertemperatuur van vloerverwarming.
De valkuil van de handdoekradiator
Het voor de hand liggende antwoord is "zet er een handdoekradiator bij". Maar het catalogusvermogen van een radiator geldt volgens EN 442 voor water van 75/65 °C en een ruimte van 20 °C. Op water van 35/30 °C, in een badkamer van 24 °C, geeft hij daar 9,61 % van af. Een handdoekradiator van 500 W levert dan 48,04 W. Om de ontbrekende 104,08 W te dekken, is er een nodig met een catalogusvermogen van 1083,2 W.
Wat je eraan kunt doen
- Een elektrisch verwarmingselement in de handdoekradiator. De eenvoudigste oplossing: het verwarmt, wat de watertemperatuur ook is.
- Warmer water voor de badkamer. Een verdeler levert één aanvoertemperatuur. Een warmere groep in de badkamer betekent een eigen mengunit, of het hele huis op 40/35 °C, wat het rendement van de warmtepomp in elke ruimte verlaagt.
- Een kleiner warmteverlies. Een beter raam of een geïsoleerde buitenmuur verlaagt de 329,13 W bij de bron.
Wat past, laat een warmteverliesberekening per ruimte zien, samen met een vloerverwarmingsontwerp dat de badkamer apart rekent, met haar echte verwarmde oppervlakte.
De 329,13 W gelden voor een ontwerpdag in Warschau bij -20 °C; dezelfde badkamer verliest op een plek met een mildere ontwerpbuitentemperatuur minder. Het verschil tussen 24 en 20 °C, en het derde minder dat daaruit volgt, is overal hetzelfde. De cijfers gelden voor watergedragen vloerverwarming in de dekvloer. Het radiatorvermogen is een schatting met de exponent 1,3 die de warmtepompmodule van HeatAlgo gebruikt; het echte vermogen bij lage temperatuur geeft de fabrikant. Berekening volgens EN 12831-1 met standaardwaarden; geen ISSO 51-berekening en geen bewijs voor ISDE of EPB.
Reken je badkamer doorDe app is in het Engels.