Krótka odpowiedź: grubość styropianu pod podłogówkę wynika z oporu cieplnego, a nie z centymetrów. PN-EN 1264-4:2021 wymaga pod rurami na gruncie co najmniej R = 1,25 m²K/W (około 4,4 cm przy λ = 0,035 W/(m·K)), a przy samym tym minimum woda grzeje w dół dodatkowe 18,4% ciepła, które podłoga oddaje pokojowi. Przy podłodze ocieplonej do U = 0,30 W/(m²K) to 7,4%, przy U = 0,20 - 4,8% (płytki, 45 mm wylewki nad rurą).
„Grubość styropianu pod podłogówkę” - to pytanie wraca na forach budowlanych, a odpowiedzi rozjeżdżają się od „10 cm wystarczy” do „15 cm minimum”. Rzadko pada, ile ciepła każdy z tych wariantów naprawdę kieruje w dół. To da się policzyć.
Dlaczego podłogówka grzeje też w dół
Rura w wylewce oddaje ciepło w obie strony: w górę przez wylewkę i okładzinę do pokoju, w dół przez izolację do gruntu albo stropu. Podział zależy od dwóch oporów: Ro nad rurą i Ru pod nią. Dlatego PN-EN 1264-3:2021 (wzór 13) każe, żeby woda niosła ciepło dla pokoju razy (1 + Ro/Ru). Dodatek Ro/Ru to ciepło, które woda oddaje w dół ponad to, co dostaje pokój.
Nad rurą, przy płytkach i 45 mm wylewki cementowej, Ro = 0,230 m²K/W (wzór 14: opór przejmowania 0,0926, okładzina liczona z 0,10 i 45 mm wylewki o λ = 1,2 W/(m·K)). Rozstaw rur ani temperatura wody tego udziału nie zmieniają. Zmienia go to, co leży pod rurą: im większe Ru, tym mniej ciepła idzie w dół.
Dodatkowe ciepło w dół jako % ciepła pokoju - płytki, 45 mm wylewki
Minimum R 1,25PN-EN 1264-4, grunt18,4%
Podłoga U 0,307,4%
Podłoga U 0,204,8%
Podłoga U 0,153,6%
Podłoga U 0,102,4%
Skala: dodatkowe ciepło w dół od 0 do 20% ciepła pokoju.
Izolacja pod ogrzewanie podłogowe: minimum z normy
PN-EN 1264-4:2021 (tablica 1) podaje minimalny opór izolacji pod rurami, zależnie od tego, co jest pod podłogą. Norma podaje opór, nie centymetry: grubość to opór razy λ płyty. Tabela pokazuje ją dla przykładowej izolacji o λ = 0,035 W/(m·K).
| Co jest pod podłogą | R min [m²K/W] | Grubość przy λ 0,035 |
|---|---|---|
| Ogrzewane pomieszczenie | 0,75 | 2,6 cm |
| Nieogrzewane pomieszczenie lub grunt | 1,25 | 4,4 cm |
| Powietrze zewnętrzne, od 0 °C | 1,25 | 4,4 cm |
| Powietrze zewnętrzne, 0 do -5 °C | 1,50 | 5,3 cm |
| Powietrze zewnętrzne, -5 do -15 °C | 2,00 | 7,0 cm |
To minimum dla samej podłogówki. Podłogę na gruncie w polskim domu i tak wyznacza wymaganie WT 2021: U ≤ 0,30 W/(m²K). W przykładzie z płytkami daje to pod rurą Ru = 3,10 m²K/W - prawie dwa i pół raza więcej niż minimum z normy.
Ile to jest w watach
Na każde 1000 W, które podłoga oddaje pokojowi, woda oddaje dodatkowo w dół:
- 184 W przy samym minimum R 1,25 pod rurą na gruncie,
- 74 W przy podłodze U 0,30,
- 61 W przy U 0,25,
- 48 W przy U 0,20,
- 36 W przy U 0,15,
- 24 W przy U 0,10.
Spór „10 czy 15 cm” to więc spór o kilka procent: między U 0,30 a U 0,20 różnica wynosi 2,6 punktu procentowego ciepła pokoju. Duża różnica jest między podłogą ocieploną według przepisów a podłogą z samym minimum normy: 18,4% wobec 7,4%. Każdy wat wypchnięty w dół źródło ciepła i tak musi wyprodukować.
Nad ogrzewanym pomieszczeniem minimum to R 0,75. Razem z oporem sufitu daje to Ru = 0,92 m²K/W, a dodatek rośnie do 25%. To ciepło nie ucieka z domu, ale grzeje pokój poniżej przez sufit, czy on tego potrzebuje, czy nie.
Ten dodatek to nie straty podłogi do gruntu. Te liczy osobno obliczenie strat ciepła (OZC) pomieszczenia, a projekt podłogówki dokłada do nich Ro/Ru. To dwie różne liczby i nie należy ich łączyć.
Jak sprawdzić swoją podłogę
Ustal izolację, zanim wyleje się wylewkę - potem jej już nie zmienisz.
- Ustal, co jest pod podłogą: grunt, nieogrzewana piwnica, ogrzewane pomieszczenie albo powietrze zewnętrzne. To wybiera wiersz tabeli.
- Weź λ z karty produktu. Grubość = R × λ. Dla R 1,25 i λ 0,035 to 1,25 × 0,035 = 0,044 m, czyli 4,4 cm. Płyta o niższym λ da ten sam opór cieńszą warstwą.
- Na gruncie sprawdź U z projektu. Policz Ru = 1/U - Ro i dodatek Ro/Ru. Przy U 0,30 i płytkach to 7,4%.
- Zapytaj o izolację przy ścianach. Taśma brzegowa i izolacja krawędzi to osobna sprawa. Co jeszcze ustalić przed wyceną, zbiera lista przed wyceną ogrzewania podłogowego.
Czego ta liczba nie pokazuje
Wzór z normy porównuje opory nad rurą i pod nią. Rzeczywisty strumień ciepła w dół zależy też od temperatury gruntu albo pomieszczenia pod spodem. Mostki cieplne przy ścianach i izolacja krawędziowa to osobne pozycje. Liczby dotyczą płytek i 45 mm wylewki cementowej nad rurą: inna okładzina albo grubsza wylewka zmienia Ro, co pokazuje odpowiedź czy grubsza wylewka zmniejsza moc podłogówki. Grubość zawsze licz z deklarowanej λ konkretnego produktu.
Sprawdź swoją podłogę