Krótka odpowiedź: pompa ciepła do domu 100 m² to około 5 kW, a nie 8-10 kW - jeśli dom jest dobrze ocieplony. Dom referencyjny HeatAlgo o powierzchni 102,2 m² potrzebuje według PN-EN 12831-1 mocy 4,59 kW przy -20 °C na zewnątrz, a wstępny dobór szuka dla niego pompy o mocy co najmniej 5,14 kW (zapas 12%) przy zasilaniu 40 °C. Reguła 80-100 W/m² dałaby temu domowi 8,2-10,2 kW.
„OZC zrobione dla III strefy bilans mocy co 4,4 kw” - pisze inwestor na forum o ogrzewaniu, a w tym samym wątku padają oferty 9 kW i „na oko 6-tka”. To typowy obraz: obliczenie mówi jedno, oferta drugie, a metraż miesza obie strony.
Obliczenie kontra reguła
Moc dla domu 102,2 m² przy -20 °C
reguła 80-100 W/m²: 8,2-10,2 kW
Obciążenie cieplne budynku4,59 kW
przenikanieCel wstępnego doboru (+12%)5,14 kW
- przenikanie przez przegrody 3,44 kW
- wentylacja 0,53 kW
- mostki cieplne 0,62 kW
- zapas doboru 12%
Dom referencyjny HeatAlgo to fikcyjny parterowy dom w Warszawie: 102,2 m², osiem pomieszczeń, rekuperacja o sprawności 85% i szczelność n50 = 1,5 1/h. Silnik HeatAlgo liczy go pomieszczenie po pomieszczeniu według PN-EN 12831-1:2017. Przenikanie przez przegrody to 3435 W, wentylacja 534 W, mostki cieplne 618 W. Razem 4587 W, czyli 44,9 W/m². Wszystkie dane wejściowe są opublikowane, więc wynik da się przeliczyć ręcznie.
Reguła 80-100 W/m² nie wie nic o izolacji, szczelności ani rekuperacji. Dla tego domu przesadza od półtora do prawie dwóch razy. Za duża pompa taktuje: przez większość sezonu dom potrzebuje mniej ciepła, niż sprężarka umie oddać na najniższych obrotach. Działa to też w drugą stronę: nieocieplony dom o tym samym metrażu potrzebuje kilka razy więcej niż 4,59 kW.
Metraż nie niesie mocy nawet w jednym domu
W tym samym domu moc na metr kwadratowy różni się między pomieszczeniami blisko dwa razy:
| Pomieszczenie | m² | W | W/m² |
|---|---|---|---|
| Salon | 28,0 | 1396 | 49,9 |
| Kuchnia | 10,0 | 400 | 40,0 |
| Sypialnia | 16,1 | 786 | 48,8 |
| Pokój 1 | 11,9 | 473 | 39,7 |
| Pokój 2 | 11,9 | 473 | 39,7 |
| Łazienka (24 °C) | 8,1 | 329 | 40,6 |
| Hol | 10,2 | 573 | 56,2 |
| Pom. techniczne (16 °C) | 6,0 | 429 | 71,5 |
| Suma pomieszczeń | 102,2 | 4859 | 47,5 |
Najwięcej na metr traci nie salon, tylko małe pomieszczenie techniczne: dwie ściany zewnętrzne, okno i drzwi na zewnątrz na 6 m² podłogi, choć ogrzewa się je tylko do 16 °C. Tego jeden wskaźnik dla całego domu nie zobaczy. Pomieszczenia sumują się do 4859 W, więcej niż 4587 W dla budynku: każde liczy własny, najgorszy udział infiltracji, a dla całego domu te udziały się znoszą (PN-EN 12831-1).
Dobór pompy ciepła: jak sprawdzić ofertę instalatora
- Zapytaj o obciążenie cieplne z OZC dla temperatury projektowej Twojej miejscowości, a nie o „moc do metrażu”.
- Porównaj z nim moc pompy przy tej temperaturze i przy Twojej temperaturze zasilania, odczytaną z karty urządzenia. Nazwa modelu podaje moc dla łagodniejszej pogody.
- Zapas ponad obciążenie to kilkanaście procent, nie kilkadziesiąt. Wstępny dobór HeatAlgo dokłada 12%. Dla tego domu oznacza wynik „ciasny zapas”: pompa z katalogu pokrywa 5,14 kW, ale z rezerwą mniejszą niż 0,51 kW, której moduł szuka.
Dobór jest wstępny i nie zastępuje projektu instalacji. Wynik dotyczy jednego, dobrze ocieplonego domu; tabela dla kilku standardów ocieplenia wymaga osobnych obliczeń. Czym jest OZC, wyjaśnia poradnik OZC - co to jest i co od niego zależy, a moduł doboru pompy ciepła czyta wynik OZC na bieżąco.
Policz swój dom