Krótka odpowiedź: nie w nowym, dobrze ocieplonym domu. Reguła 60 W na m³ daje domowi referencyjnemu HeatAlgo 15,9 kW grzejników. Obliczenie strat ciepła według PN-EN 12831-1 daje 4,66 kW w sumie pokoi, a 4,38 kW dla całego budynku. W każdym pokoju reguła daje od 2,2 do 4,1 razy za dużo.
„Grzejnik dobrany z reguły 60 W na m³ - czy to się zgadza?” To pytanie wraca na forach w Polsce, Niemczech i Holandii. Reguła jest prosta: kubatura pokoju razy 60 W. Sprawdziliśmy ją na jednym policzonym domu, pokój po pokoju.
Reguła 60 W/m³ a obliczenie, pokój po pokoju
Dom referencyjny HeatAlgo to parterowy dom w Warszawie, dobrze ocieplony, z rekuperacją. Każdy pokój ma 2,6 m wysokości, więc kubatura to powierzchnia razy 2,6 m. Stratę ciepła każdego pokoju liczy moduł OZC według PN-EN 12831-1.
| Pomieszczenie | Kubatura | Reguła 60 W/m³ | Strata ciepła (OZC) | Różnica |
|---|---|---|---|---|
| Salon | 72,8 m³ | 4368 W | 1340 W | +3028 W (+226%) |
| Kuchnia | 26 m³ | 1560 W | 381 W | +1179 W (+310%) |
| Sypialnia | 41,86 m³ | 2512 W | 753 W | +1759 W (+233%) |
| Pokój 1 i Pokój 2, każdy | 30,94 m³ | 1856 W | 450 W | +1406 W (+313%) |
| Łazienka, 24 °C | 21,06 m³ | 1264 W | 311 W | +953 W (+306%) |
| Hol | 26,52 m³ | 1591 W | 553 W | +1038 W (+188%) |
| Pom. techniczne, 16 °C | 15,6 m³ | 936 W | 418 W | +518 W (+124%) |
| Razem | 265,72 m³ | 15 943 W | 4655 W | +11 288 W (+242%) |
Reguła zawyża każdy pokój tego domu. Najmniej pomieszczenie techniczne, najbardziej dwa małe pokoje. Suma pokoi to 4655 W, bo każdy pokój liczy się z własnym, najgorszym przypadkiem. Pompę ciepła dobiera się wstępnie do 4,38 kW całego budynku.
Reguła 60 W/m³ a strata ciepła pokoju (W)
Salon4368 / 1340 W
Kuchnia1560 / 381 W
Sypialnia2512 / 753 W
Pokój 1 i Pokój 2, każdy1856 / 450 W
Łazienka24 °C1264 / 311 W
Hol1591 / 553 W
Pom. techniczne16 °C936 / 418 W
- Strata ciepła pokoju (OZC)
- Nadwyżka z reguły 60 W/m³
Dlaczego reguła chybia
Reguła zna tylko kubaturę. Ciepło ucieka jednak przez ściany zewnętrzne, okna, drzwi, dach i podłogę, a także z powietrzem wentylacji. Tego reguła nie widzi.
- Ściany zewnętrzne i okna. Pomieszczenie techniczne ma dwie ściany zewnętrzne, okno i drzwi na dwór. Potrzebuje 26,8 W/m³ - najwięcej w domu, choć jest w nim tylko 16 °C.
- Temperatura pokoju. Łazienka ma 24 °C, najcieplej w domu, a potrzebuje tylko 14,8 W/m³. Ma jedną ścianę zewnętrzną i małe okno. Reguła liczy 16 °C i 24 °C tak samo.
- Ocieplenie i wentylacja. Dobrze ocieplone przegrody i rekuperacja obniżają straty każdego pokoju. Dwa małe pokoje potrzebują tylko 14,5 W/m³.
Nawet właściwa średnia dla tego domu nie wystarcza. Pokoje potrzebują średnio 17,5 W/m³. Ta średnia daje pomieszczeniu technicznemu -35%, holowi -16%, a kuchni +20% względem obliczenia. Jedna liczba na m³ nie pasuje do każdego pokoju.
Co to znaczy dla grzejnika
Weź salon i grzejnik płytowy typ 22 o wysokości 600 mm. Przy wodzie 75/65 °C i 20 °C w pokoju metr takiego grzejnika daje około 1694 W. Reguła każe kupić około 2,6 m grzejnika, obliczenie - 0,8 m. Przy niższej temperaturze wody ten sam metr daje mniej. Skąd moduł Grzejniki bierze moc grzejnika, opisuje artykuł Moc grzejnika: skąd te liczby.
Za duży grzejnik nie przegrzeje pokoju, bo zawór termostatyczny go przymknie. Z pompą ciepła większy grzejnik może nawet pomóc, bo pozwala obniżyć temperaturę wody. Wtedy jednak dobierasz go do strat ciepła pokoju przy tej temperaturze, a nie do kubatury.
Jak policzyć swój pokój
- Spisz przegrody pokoju: ściany zewnętrzne, okna, drzwi, dach albo strop i podłogę.
- Policz stratę ciepła pokoju według PN-EN 12831-1. Co to jest i co od niej zależy, opisuje poradnik OZC budynku.
- Dobierz grzejnik do tej straty przy temperaturze wody, którą naprawdę będziesz mieć.
Czego ta liczba nie pokazuje
Liczby dotyczą jednego domu: nowego, dobrze ocieplonego, z rekuperacją, policzonego dla Warszawy. W starym, słabo ocieplonym domu straty na m³ są wyższe. Tam reguła może trafić bliżej albo zaniżyć pokój z dużymi oknami. Dlatego jedna liczba na m³ nie zastąpi obliczenia. Dobór pompy ciepła z obliczenia to zawsze dobór wstępny.
Sprawdź grzejniki w swoim domu