Moduł doboru pompy ciepła daje wstępny dobór mocy dla rozmowy z klientem: rekomendowaną klasę pompy, temperaturę zasilania, SCOP, roczne zużycie prądu, koszt instalacji i ocenę, czy istniejące grzejniki wystarczą. Nie zastępuje projektu instalacji ani audytu - pełny projekt wymaga wizyty na miejscu i pomiarów. Ten artykuł prowadzi przez kreator i tłumaczy, jak czytać wynik. Dlaczego zapas mocy jest błędem, wyjaśnia poradnik przewymiarowana pompa ciepła.
Dwa tryby: z OZC albo ręcznie
Moduł ma dwa tryby i sam proponuje właściwy przy wejściu:
- Z OZC. Gdy projekt ma wynik obliczeń OZC, ekran startowy pokazuje obciążenie cieplne budynku, liczbę pomieszczeń, powierzchnię i temperaturę projektową ("Policzone w OZC · PN-EN 12831-1") i przycisk "Rozpocznij dobór pompy". Budynek i pomieszczenia przychodzą z obliczeń i aktualizują się razem z nimi. Kreator ma trzy kroki: "Budynek (z OZC)", "Emitery", "Wynik". Chip "Dane z OZC" w nagłówku przypomina o połączeniu. Jeśli OZC jest niekompletne albo zablokowane, moduł prowadzi do OZC z listą rzeczy do poprawy.
- Ręcznie. "Licz bez OZC" szacuje obciążenie z klasy izolacji i roku budowy - niezalecane, ale przydatne bez danych. Kreator ma cztery kroki: "Budynek", "System", "Pomieszczenia", "Wynik".
Połączenie z OZC możesz zerwać przyciskiem "Odłącz od OZC" w ustawieniach modułu - obecne wartości zostaną przepisane do formularza i staną się edytowalne, ale dalsze zmiany w OZC przestaną tu docierać. Odwrotnie, "Użyj obliczeń OZC" łączy moduł ponownie. Gdy obciążenie w OZC zmieni się po połączeniu, moduł pokaże starą i nową wartość z przyciskiem "Użyj aktualnego obciążenia". Obciążenie powyżej 100 kW jest poza zakresem modułu, a z OZC importuje się do 50 pomieszczeń.
Krok Budynek
W trybie ręcznym podajesz lokalizację (temperatura projektowa od -16°C dla Szczecina do -20°C dla Warszawy, Krakowa, Łodzi i Katowic), powierzchnię użytkową, rok budowy albo poziom izolacji (przed 1980, 1980-2000, 2000-2015, 2017+, 2021+), typ wentylacji, temperaturę wewnętrzną, wysokość pomieszczeń i liczbę mieszkańców. W trybie z OZC te dane są tylko do odczytu, a wpisujesz to, czego OZC nie zna: klasę izolacji jako informację do raportu, liczbę mieszkańców i rachunki.
Sekcja "Dobór i taryfa" jest w obu trybach:
- punkt biwalentny - temperatura, do której pompa pracuje sama; domyślnie dobór monowalentny (bez grzałki),
- cena prądu - puste pole oznacza cenę krajową; taryfa klienta (G11/G12) urealnia porównanie kosztów,
- CWU - zaznacz "Pompa grzeje też ciepłą wodę" i podaj moc podgrzewu zasobnika; bez liczby mieszkańców zapotrzebowanie na ciepłą wodę nie jest szacowane, o czym mówi uwaga w wyniku.
Rachunki i zużycie (opcjonalnie): obecne źródło ciepła (gaz, węgiel, pellet, drewno, olej, prąd), roczne zużycie w jednostce paliwa i sprawność kotła. Z tymi danymi algorytm koryguje model fizyczny (70%) historią rachunków (30%); bez nich liczy wyłącznie z parametrów budynku. W trybie ręcznym rachunki są na kroku "System", w trybie z OZC na kroku "Budynek".
Krok System (tylko tryb ręczny)
Typ instalacji grzewczej: grzejniki (wyższa temperatura zasilania), podłogówka (niska temperatura, idealna dla pompy) albo mieszany. W trybie z OZC ten krok nie istnieje - rozprowadzenie wynika z emiterów wpisanych w pomieszczeniach.
Krok Pomieszczenia i Emitery
Krok opcjonalny, ale bez niego dostajesz sam dobór pompy, bez oceny grzejników. Dla każdego pomieszczenia (do 50) podajesz nazwę, powierzchnię, temperaturę, wysokość, ewentualnie "Nieogrzewane", a potem emitery:
- grzejniki - typ (11, 22, 33 albo drabinka łazienkowa), wysokość, długość i liczba sztuk,
- ogrzewanie podłogowe - rozstaw rur (100-300 mm; zwykle 200, w łazienkach 150), rodzaj posadzki i typ pomieszczenia (standardowe do 29°C posadzki, łazienka do 33°C),
- oba naraz w pomieszczeniu mieszanym.
Wybór grzejnika drabinkowego ustawia temperaturę pomieszczenia na 24°C - aplikacja pyta o to w oknie "Zmienić typ grzejnika?", a przy usuwaniu takiego grzejnika w oknie "Usunąć grzejnik?" i wraca do poprzedniej temperatury. Sekcja "Emitery we wszystkich pomieszczeniach" ustawia podłogówkę albo grzejniki zbiorczo dla całego budynku; potem poprawiasz wyjątki. Zmiana typu instalacji, gdy w pomieszczeniach jest już skonfigurowana podłogówka, kasuje te dane - okno "Zmienić typ dystrybucji?" prosi o potwierdzenie przyciskiem "Zmień i usuń dane UFH". Pole "To jest pełna lista wszystkich ogrzewanych pomieszczeń" zaznacz tylko wtedy, gdy wpisano wszystkie pomieszczenia - algorytm rozłoży wtedy całe zapotrzebowanie na wpisane emitery; domyślnie jest odznaczone, co jest bezpieczniejsze. W trybie z OZC pomieszczenia przychodzą z obliczeń i nie da się ich tu dodać ani usunąć - dopisujesz tylko emitery.
Krok Wynik
Nagłówek pokazuje wstępny dobór mocy: rekomendowaną pompę, zasilanie, SCOP, roczne zużycie w kWh i koszt instalacji. Niżej:
- "Skąd ta moc" - kroki doboru: zapotrzebowanie projektowe przy temperaturze zewnętrznej, zapas projektowy, moc wymagana od pompy, moc wybranej pompy przy tym zasilaniu i tej temperaturze zewnętrznej (moc nominalna spada wraz z mrozem), zapas nad wymaganiem, punkt biwalentny i moc grzałki,
- "Warianty" - V1 "Bez zmian grzejników", V2 "Minimum wymian", V3 "Najlepsza efektywność", każdy z pompą, zasilaniem, zużyciem i kosztem; rekomendowany jest wykonalny wariant o najniższym koszcie instalacji,
- "Grzejniki i wykonalność" - dla każdego pomieszczenia status OK, na granicy albo niewykonalne, z brakującą mocą i wymaganym zasilaniem oraz główną przyczyną straty (przenikanie, wentylacja, mostki),
- "Punkt pracy" - zapotrzebowanie a moc pompy dla wariantów,
- "Koszty roczne" - porównanie z obecnym paliwem przy podanej cenie prądu; koszt nie obejmuje pracy grzałki szczytowej,
- "Uwagi" i "Notatki z obliczeń" - m.in. ostrzeżenia o małym zapasie mocy, o grzejnikach drabinkowych, o niskim pokryciu powierzchni pomieszczeniami, o przewymiarowaniu ("to X razy za dużo") i wyjaśnienia, dlaczego wariant jest niewykonalny,
- "Metoda i pewność wyniku" - podstawa obciążenia (OZC albo oszacowanie z klasy izolacji) i pewność modelu: wysoka, średnia, niska.
Uwaga "Moduł obliczeniowy doboru grzejników jest chwilowo niedostępny - wynik jest niepełny" oznacza przerwę w pracy solvera po naszej stronie: dobór pompy jest policzony, ocena grzejników nie; wróć do wyniku później.
Chip "Braki i uwagi" nad kreatorem zbiera to, co blokuje obliczenia (np. brak powierzchni, brak wymiarów grzejnika) z przyciskiem "Popraw". Na dole kroku jest pole "Notatki do raportu" i przycisk "Pobierz raport PDF" - patrz artykuł o raportach.
Skąd dane pomp
Solver wybiera jedną z 10 uogólnionych klas mocy (HP-4kW do HP-16kW). Ich charakterystyki - moc w funkcji temperatury zewnętrznej i zasilania, COP, koszty - uśredniono z danych katalogowych 239 urządzeń od 28 producentów. To punkt odniesienia dla wstępnego doboru mocy, nie baza modeli do wyboru; wynik mówi "Katalog: ... (N marek)", a uwaga w raporcie przypomina, żeby potwierdzić parametry konkretnego urządzenia u dystrybutora. Moduł jest zbudowany pod domy jednorodzinne: klasy mocy sięgają 16 kW, a gdy żadna nie osiąga wymaganej mocy, wynik proponuje kaskadę albo ograniczenie strat budynku.
Konto darmowe i raport
Na koncie darmowym widzisz rekomendowaną pompę z jej parametrami. Pełną listę dopasowanych pomp i porównanie wariantów (SCOP, zużycie roczne, koszt instalacji) odblokowuje raport, który obejmuje cały projekt - patrz co jest darmowe, a co odblokowuje raport.
Ustawienia modułu
Ikona ustawień otwiera panel: "O module", "Zakres", "Źródło obciążenia cieplnego" (Dane z OZC albo Dane własne, z przyciskami "Użyj obliczeń OZC" i "Odłącz od OZC"), "Źródła danych" (parametry z formularza klienta) oraz "Dane w module" z przyciskiem "Wyczyść dane".