Nie ma jednego właściwego miejsca na rozdzielacz ogrzewania podłogowego. Wybierasz je, ważąc trzy rzeczy naraz: dobiegi do pomieszczeń, limit długości pętli w Twoim systemie rur i dostęp do szafki. Miejsce centralne skraca dobiegi, ale to tylko jedna z tych trzech rzeczy.
Żeby sprawdzić, ile naprawdę zmienia miejsce rozdzielacza, postawiliśmy go w dwóch miejscach na jednym przykładowym rzucie i policzyliśmy oba warianty w HeatAlgo, bez zmiany pozostałych danych. Poniżej znajdziesz wyniki, to, czego nie pokazują, i tabelę do porównania dwóch miejsc w Twoim domu. Jeśli dopiero zbierasz rzuty i dane produktów, zacznij od listy informacji do przygotowania przed wyceną ogrzewania podłogowego.
Od czego zależy miejsce rozdzielacza
- Dobiegi do pomieszczeń. Każda pętla ma własną parę rur do rozdzielacza - zasilanie i powrót - więc każdy metr między rozdzielaczem a pokojem to około dwóch metrów rury w tej pętli. Dlaczego dobieg liczy się do długości pętli, wyjaśnia poradnik o rozstawie rur i długości pętli podłogówki.
- To, czy najdłuższa pętla zmieści się w limicie systemu. Każdy system rur ma maksymalną długość pętli liczoną razem z dobiegiem. Pętlę, która by ją przekroczyła, trzeba podzielić na dwie, a druga zajmie kolejne wyjścia na rozdzielaczu.
- Rury, które przechodzą przez hol i drzwi, oraz ciepło, które tam oddają.
- Sama szafka: ściana, która ją utrzyma, miejsce pod rozdzielaczem na podejście rur i dostęp do obsługi, gdy dom będzie już umeblowany.
Jeden rzut, dwa miejsca na rozdzielacz
Wzięliśmy fikcyjny parter Cedar House z poradnika o tym, co powinien zawierać projekt ogrzewania podłogowego: rzut parterowego domu 10 × 8 m z salonem z jadalnią, kuchnią, sypialnią i holem pośrodku, ogrzewany ośmioma pętlami. W wariancie A rozdzielacz stoi na końcu holu - tam, gdzie ma go raport pokazowy z tamtego poradnika. W wariancie B wisi na ścianie holu w połowie jego długości, naprzeciwko drzwi do salonu.
Wszystko inne zostało bez zmian: pomieszczenia i ich zapotrzebowanie na ciepło, osiem pętli z tym samym rozstawem rur, rura 16×2 mm pod 45 mm jastrychu, płytki ceramiczne i projektowe zasilanie/powrót 43/38 °C. Każda para rur wychodzi też z pomieszczenia w tym samym miejscu w obu wariantach. Pętle w pomieszczeniach są więc identyczne, a każda różnica w tabelach poniżej wynika z dobiegów przez hol.
Wariant A to miejsce rozdzielacza i dobiegi z pokazowego projektu, bez zmian. Wariant B ustawiliśmy sami: szafkę tak, żeby jej wyjścia wypadły naprzeciwko dobiegów z salonu, a osiem nowych dobiegów tak, żeby się nie krzyżowały. W obu wariantach rury wychodzą z każdego pomieszczenia przez drzwi. Gdyby można je było przeprowadzić przez ściankę obok rozdzielacza, dobiegi w obu wariantach wyglądałyby inaczej.
Raport pokazowy liczono dla 39/34 °C. HeatAlgo przyjmuje teraz dla płytek opór cieplny 0,10 m²K/W - wartość, którą PN-EN 1264-3 zakłada dla pomieszczeń mieszkalnych - i przy niej ten rzut wymaga temperatury zasilania 42,2 °C, w raporcie zaokrąglonej w górę do 43 °C. Oba warianty policzyliśmy więc dla 43/38 °C i w obu każde pomieszczenie ma pokryte zapotrzebowanie.
Ten sam rzut, dwa miejsca na rozdzielacz
A: na końcu holu
Dobiegi: 86,8 m · najdłuższa pętla: 0/1/C (Salon z jadalnią), 56,1 m
Na uboczu, na końcu holu. Rury wszystkich ośmiu pętli biegną obok siebie holem od drzwi do salonu aż do szafki.
B: w połowie holu
Dobiegi: 51,6 m · najdłuższa pętla: 0/3/A (Kuchnia), 54,8 m
Na bocznej ścianie naprzeciwko drzwi do salonu, w holu szerokim na 1,4 m. Rury dochodzą z trzech stron krótkimi wiązkami.
- Rura zasilająca dobiegu
- Rura powrotna dobiegu
- Pętla w pomieszczeniu, taka sama w A i B
- Rozdzielacz
Co policzył program
| Wynik | A: koniec holu | B: połowa holu |
|---|---|---|
| Dobiegi wszystkich pętli (zasilanie i powrót) | 86,8 m | 51,6 m |
| Rura w polach grzewczych | 296,1 m | 296,1 m |
| Rura łącznie | 382,8 m | 347,6 m |
| Najdłuższa pętla razem z dobiegiem | 0/1/C, 56,1 m | 0/3/A, 54,8 m |
| Pętle ponad próg ostrzeżenia HeatAlgo (80 m dla rury 16×2 mm) | brak | brak |
| Przepływ wszystkich pętli razem | 450,7 l/h | 450,7 l/h |
| Ostrzeżenia w programie | brak | brak |
| Pętla | Dobieg A [m] | Pętla A [m] | Dobieg B [m] | Pętla B [m] |
|---|---|---|---|---|
| 0/3/A (kuchnia) | 3,9 | 53,8 | 4,9 | 54,8 |
| 0/3/B (kuchnia) | 5,1 | 30,0 | 3,2 | 28,1 |
| 0/1/A (salon) | 15,3 | 49,1 | 10,7 | 44,5 |
| 0/1/B (salon) | 9,7 | 42,5 | 5,6 | 38,5 |
| 0/1/C (salon) | 16,0 | 56,1 | 10,8 | 50,9 |
| 0/1/D (salon) | 11,5 | 50,7 | 5,7 | 44,9 |
| 0/4/A (sypialnia) | 12,0 | 49,7 | 4,3 | 42,1 |
| 0/4/B (sypialnia) | 13,3 | 51,0 | 6,2 | 43,9 |
| Razem | 86,8 | 382,8 | 51,6 | 347,6 |
Przeniesienie rozdzielacza w połowę holu skróciło dobiegi z 86,8 do 51,6 m rury, czyli o 35,2 m, a całą rurę o około 9%. Siedem z ośmiu pętli jest krótszych - o 1,9 do 7,7 m. Jedna się wydłużyła: pętla kuchenna 0/3/A, o 1,0 m, bo jej rury wychodzą z kuchni powyżej miejsca B na rzucie i teraz biegną holem w dół, a nie w górę. Najmniej zmieniła się najdłuższa pętla, czyli ta, która liczy się do limitu: 56,1 m w wariancie A i 54,8 m w wariancie B, o 1,3 m mniej, a w wariancie B to już inna pętla. Żadna pętla nie zbliżyła się do 80 m, od których HeatAlgo ostrzega przy rurze 16×2 mm: najdłuższa miała 56,1 m w wariancie A i 54,8 m w wariancie B. Sumy i różnice liczono przed zaokrągleniem, więc zaokrąglone wiersze mogą się od nich różnić najwyżej o 0,2 m.
Przepływy się nie zmieniły. HeatAlgo wyznacza przepływ każdej pętli z jej udziału w zapotrzebowaniu pomieszczenia i ze schłodzenia wody w pętli, według PN-EN 1264-3, a żadne z nich nie zależy od tego, gdzie wisi rozdzielacz. W obu wariantach takie same były też moce pętli, bilanse pomieszczeń i wymagana temperatura zasilania. To wyniki obliczeń dla fikcyjnego rzutu, a nie pomiary wykonanej instalacji.
Czego te liczby nie pokazują
- Strat ciśnienia i równoważenia pętli. Na spadek ciśnienia w obiegu składa się opór rury na całej długości pętli razem z dobiegami i opory zaworów rozdzielacza. Pompę dobiera się do najbardziej niekorzystnego obiegu, a pozostałe reguluje nastawami na rozdzielaczu - tak opisuje to na przykład poradnik ogrzewania płaszczyznowego KAN-therm. HeatAlgo nie liczy strat ciśnienia, więc zapytaj o nie instalatora.
- Ciepła oddawanego przez dobiegi. HeatAlgo wlicza każdy dobieg do długości pętli, ale nie liczy ciepła, które oddaje po drodze, a hol w tym przykładzie nie ma własnej pętli. W wariancie A rury wszystkich ośmiu pętli biegną obok siebie holem od drzwi do salonu aż do szafki, a rury z sypialni przez większą część holu; w wariancie B dochodzą z trzech stron i spotykają się przy szafce w połowie holu. Tam, gdzie rury idą gęsto, ten sam poradnik KAN-therm zaleca rury osłonowe albo izolację, żeby nie przegrzewać jastrychu. To, czy dobiegi mają dogrzewać hol, jest decyzją projektową, a nie efektem ubocznym.
- Szafki i ściany. Wariant B stawia szafkę na bocznej ścianie, w połowie holu szerokiego na 1,4 m; szafka natynkowa zajmie około 14 cm jego szerokości. Wariant A zostawia ją przy końcowej ścianie. Na tym rzucie wariant B wypada tam, gdzie ściana między kuchnią a sypialnią styka się ze ścianą holu, więc zmieści się tam tylko szafka natynkowa; wariant A jest na ścianie zewnętrznej - zanim cokolwiek w niej osadzisz, zapytaj wykonawcę budynku. Szafki bywają natynkowe i podtynkowe. Ścianki działowe na tym rzucie mają 12 cm grubości, a KAN-therm wymaga szafki głębszej niż 120 mm, gdy rozdzielacz ma układ mieszający - przed wyborem szafki podtynkowej porównaj jej głębokość ze ścianą.
- Twojego domu. To jeden fikcyjny, parterowy rzut. Twoje pętle, odległości i system rur dadzą inne liczby, a na rzucie z długimi dobiegami pętla może przekroczyć limit tam, gdzie tutaj się to nie stało. HeatAlgo liczy podłogi z rurą zatopioną w jastrychu (typ A według PN-EN 1264); przy systemie suchym poproś producenta o dane mocy.
Porównaj dwa miejsca na swoim rzucie
Zaznacz oba miejsca na rzucie i odpowiedz dla każdego na te same pytania. Wydrukuj arkusz albo skopiuj go do arkusza kalkulacyjnego przyciskami pod tabelą. Druk pozwala też zapisać go jako PDF. Puste pole to pytanie do instalatora, a nie odpowiedź „nie”.
| Co sprawdzić? | Miejsce A | Miejsce B |
|---|---|---|
| Gdzie dokładnie stanie szafka i na której ścianie | ||
| Szafka natynkowa czy podtynkowa i czy ściana ją pomieści | ||
| Miejsce pod rozdzielaczem na podejście rur | ||
| Dostęp do obsługi przy otwartych drzwiach i ustawionych meblach | ||
| Przebieg dobiegu każdej pętli, narysowany na rzucie | ||
| Najdłuższa pętla z dobiegiem a limit systemu rur | ||
| Potrzebne wyjścia, z zapasem, a wielkość rozdzielacza | ||
| Miejsca, gdzie rury idą gęsto, oraz rury osłonowe lub izolacja | ||
| Zasilanie elektryczne i przewody do listwy sterującej, siłowników i termostatów | ||
| Podłączenie do źródła ciepła, napełnianie i odpowietrzanie |
Co sprawdzisz w HeatAlgo
W HeatAlgo rysujesz na rzucie pola grzewcze, stawiasz rozdzielacz i prowadzisz dobieg z każdego pola do rozdzielacza. Program pokazuje długość pary rur każdego dobiegu i długość każdej pętli razem z dobiegiem. Ostrzega, gdy pętla z rury 16×2 mm ma więcej niż 80 m, a 90 m traktuje jako granicę; dla rury 17×2 mm to 90 i 100 m. Gdy przesuniesz rozdzielacz, program zostawia narysowaną trasę każdego dobiegu, przesuwa tylko jej koniec razem z rozdzielaczem i przelicza długości. Żeby uczciwie porównać dwa miejsca, poprowadź każdy dobieg od nowa tak, jak rury naprawdę pobiegną do nowego miejsca - tak zrobiliśmy w wariancie B. Inaczej stare trasy sprawią, że nowe miejsce wypadnie gorzej, niż jest naprawdę. Nie liczy strat ciśnienia ani ciepła oddawanego przez dobiegi. Kolejne kroki opisuje instrukcja modułu ogrzewania podłogowego.
Na darmowym koncie, bez podawania karty, narysujesz cały rzut i zobaczysz podsumowanie budynku oraz jedno w pełni policzone pomieszczenie. Płatny raport odblokowuje wyniki pozostałych pomieszczeń - także długości ich dobiegów i pętli - oraz rzut do wydruku. Raport jest podstawą do rozmowy z instalatorem, a nie zatwierdzonym projektem: nie obejmuje wizyty w domu, montażu ani odbioru prac.
Zobacz, jak przygotować rzut dla instalatora