Projekt wodnego ogrzewania podłogowego powinien łączyć 3 rzeczy: zapotrzebowanie każdego pomieszczenia na ciepło, moc planowanej podłogówki i przebieg rur. Rysunki i obliczenia muszą dotyczyć tej samej wersji domu. Powinny też zawierać dane, które pozwolą instalatorowi sprawdzić proponowane rozwiązanie.
Porównując oferty, poproś o rysunek, obliczenia oraz jasny podział odpowiedzialności: kto sprawdza projekt, kto wykonuje instalację i kto ją uruchamia. Sam widok pętli na rzucie nie wyjaśnia, na jakich danych i decyzjach oparto ich układ.
Ten poradnik pomoże Ci przeczytać projekt i przygotować pytania do instalatora. Jeśli dopiero zbierasz rzuty i dane produktów, zacznij od listy informacji do przygotowania przed wyceną ogrzewania podłogowego.
Sprawdź wersję rysunku i zakres projektu
Upewnij się, że rysunek odpowiada planowanemu układowi pomieszczeń. Nawet czytelny plan ogrzewania może wymagać zmian, jeśli powstał przed przesunięciem wyspy kuchennej, drzwi lub ścianki działowej.
Odszukaj nazwę projektu, kondygnację, numer wersji lub datę opracowania, nazwy pomieszczeń i oznaczenie skali. Zapytaj, które wymiary sprawdzono na miejscu, a które przepisano z rzutu. Zapisz decyzje, które mogą się jeszcze zmienić.
Rysunek powinien czytelnie pokazywać planowane powierzchnie ogrzewane i trasy rur. Omów z instalatorem stałą zabudowę, wyposażenie łazienek i inne ograniczenia. Nie zakładaj, że jedna zasada wyłączania takich miejsc z ogrzewania pasuje do każdego systemu.
Na początek wystarczą 4 pytania:
- Czy projekt powstał na aktualnym rzucie?
- Które pomieszczenia i powierzchnie obejmuje?
- Jakie wymiary i decyzje dotyczące układu domu czekają na potwierdzenie?
- Kto poprawi projekt, jeśli te ustalenia się zmienią?
Zapytaj o straty ciepła i moc ogrzewania w każdym pomieszczeniu
Poproś o obliczenia zapotrzebowania na ciepło dla każdego pomieszczenia oraz o przyjęte w nich założenia. Straty ciepła liczy się według PN-EN 12831-1, pomieszczenie po pomieszczeniu. Następnie sprawdź, jak porównano to zapotrzebowanie z mocą, którą ma oddawać podłogówka. Sama powierzchnia pokoju nie wyjaśnia żadnej z tych wartości.
Przy rurach zatopionych w jastrychu moc oddawaną przez podłogę opisuje charakterystyka cieplna PN-EN 1264-2: z rozstawu rur, oporu cieplnego okładziny, grubości jastrychu nad rurą i średnicy rury wychodzi współczynnik przenikania podłogi, mnożony przez logarytmiczną różnicę temperatur wody i pomieszczenia. Nad tym wszystkim jest charakterystyka graniczna wynikająca z maksymalnej temperatury powierzchni podłogi. Dlatego zmiana konkretnego produktu podłogowego wymaga ponownego sprawdzenia danych projektu - również wtedy, gdy oba produkty mają oznaczenie „do ogrzewania podłogowego”. Systemy suche, na przykład z aluminiowymi lamelami na legarach albo z niskimi płytami frezowanymi, liczy się według innych modeli obliczeniowych albo na podstawie badań producenta.
Nie musisz samodzielnie wybierać „uniwersalnego” rozstawu rur ani temperatury wody. Zapytaj, gdzie zapisano przyjęte wartości i kto potwierdzi je dla Twojego systemu. Zależność między temperaturą, wykończeniem podłogi i mocą opisuje poradnik o temperaturze zasilania ogrzewania podłogowego.
Powiązanie tych etapów widać też w opisach procesu projektowego dostawców systemów - na przykład u brytyjskiego dostawcy Nu-Heat, który najpierw liczy straty ciepła pomieszczeń, potem określa moc ogrzewanej podłogi, a na końcu przygotowuje układ rur. To ilustracja kolejności, a nie źródło wartości dla Twojego domu ani oferta porównywalna z polską.
Połącz oznaczenia pętli na rzucie z zestawieniem w raporcie
Oznaczenie pętli pozwala odnaleźć tę samą trasę na rysunku i w tabeli raportu. Poproś projektanta lub instalatora o pokazanie jednej pętli od początku do końca, razem z doprowadzeniem od rozdzielacza i powrotem do niego.
Odszukaj specyfikację rury, rozstaw, długość i obliczony przepływ - przepływ i schłodzenie obiegów wynikają z PN-EN 1264-3. Jeśli w jednym pomieszczeniu zaplanowano kilka pętli, ich oznaczenia na rzucie i w zestawieniu powinny się zgadzać. Zapytaj też, co obejmuje podana długość. Odcinek w ogrzewanym pokoju i cała pętla to różne wielkości.
W poradniku o rozstawie rur i długości pętli znajdziesz wyjaśnienie, dlaczego liczy się również trasa poza ogrzewanym pomieszczeniem. Dopuszczalne wartości sprawdzaj dla wybranego systemu. Nie przenoś jednej liczby z przykładu w internecie na każdą instalację.
Przykład: jak odczytać zestawienie pętli
Poniżej znajduje się zestawienie pętli z raportu HeatAlgo dla fikcyjnego projektu pokazowego Cedar House. Liczby służą do objaśnienia pól raportu. Nie są zalecanymi ustawieniami dla innego domu. W polskim zapisie stosujemy przecinek dziesiętny; wartości pozostają takie same jak w oryginale.
| Pomieszczenie | Moc podłogówki [W] | Zapotrzebowanie [W] | Bilans [W] |
|---|---|---|---|
| Kuchnia | 747 | 650 | 97 |
| Salon z jadalnią | 1875 | 1861 | 14 |
| Sypialnia | 813 | 694 | 119 |
| Razem | 3435 | 3205 | 230 |
Zapotrzebowanie zapisano na poziomie pomieszczenia, a bilans porównuje z nim moc podłogówki. Gdy pomieszczenia są powiązane z obliczeniami strat ciepła (OZC) w HeatAlgo, raport najpierw odejmuje od zapotrzebowania straty przez samą podłogę, bo ogrzewana podłoga pokrywa je sama. Pod tabelą w raporcie pojawia się wtedy uwaga z tą wartością. W Cedar House zapotrzebowanie wpisano bezpośrednio, bez powiązania z OZC, więc niczego nie odjęto.
Poniżej te same pomieszczenia rozpisane na pętle. Moce pętli sumują się do mocy pomieszczenia. Zapotrzebowanie pomieszczenia dzieli się między jego pętle, a nie powtarza przy każdej z nich: w tabeli rotametrów raport rozdziela je proporcjonalnie do mocy pętli i z tego udziału wyznacza przepływ danej pętli.
| Pętla | Rozstaw [mm] | Rura [m] | Przepływ [l/min] | Moc podłogówki [W] |
|---|---|---|---|---|
| 0/3/A (kuchnia) | 100 | 53,8 | 0,7 | 424 |
| 0/3/B (kuchnia) | 200 | 30,0 | 0,6 | 323 |
| 0/1/A (salon) | 200 | 49,1 | 1,4 | 434 |
| 0/1/B (salon) | 200 | 42,5 | 1,4 | 420 |
| 0/1/C (salon) | 200 | 56,1 | 1,7 | 518 |
| 0/1/D (salon) | 200 | 50,7 | 1,6 | 503 |
| 0/4/A (sypialnia) | 150 | 49,7 | 0,7 | 407 |
| 0/4/B (sypialnia) | 150 | 51,0 | 0,7 | 406 |
| Razem | - | 382,8 | 8,7 | 3435 |
W kuchni widać to na liczbach: 424 W pętli 0/3/A i 323 W pętli 0/3/B składają się na 747 W, wobec 650 W zapotrzebowania, co daje bilans 97 W. Te 650 W to zapotrzebowanie całej kuchni, a nie każdej pętli osobno: w tabeli rotametrów raport przypisuje pętli 0/3/A 369 W, a pętli 0/3/B 281 W - razem 650 W. To wyniki obliczeń w raporcie pokazowym, a nie pomiary wykonanej i sprawdzonej instalacji.
Przy każdym wierszu warto zadać jedno pytanie. Przy rozstawie: na podstawie jakich danych go wybrano? Przy długości rury: jakie odcinki obejmuje wartość podana w raporcie? W tym raporcie kolumna Pipe [m] (w polskiej wersji raportu „Rura [m]”) podaje długość całej pętli: rury w pomieszczeniu oraz dobiegów zasilania i powrotu do rozdzielacza. Przy przepływie: kto sprawdzi wymagany przepływ i wyreguluje wykonaną pętlę podczas uruchomienia? Przy mocy: jaki udział ma ta pętla w obliczonej mocy ogrzewania całego pomieszczenia?
Jedno założenie w tym przykładzie daje korzystniejszy wynik, niż dałaby procedura projektowa normy. HeatAlgo liczy moc przy stałym oporze cieplnym okładziny wybranej dla sekcji: płytki 0,05, winyl 0,08, drewno 0,12, wykładzina 0,15 m²K/W. W Cedar House wszędzie położono płytki. PN-EN 1264-3 (pkt 4.1.3.3) zakłada do projektowania w pomieszczeniach mieszkalnych 0,10 m²K/W, a na stronie z metodyką obliczeń raport zaznacza, że dla płytek i winylu wymagane zasilanie i bilans są przez to korzystniejsze niż w procedurze normy.
Po przeliczeniu metodą HeatAlgo przy oporze 0,10 m²K/W ta sama podłoga przy temperaturze zasilania 39 °C nie pokryłaby zapotrzebowania żadnego z trzech pomieszczeń. Potrzebna byłaby temperatura zasilania około 43 °C. Zapytaj, jaki opór okładziny przyjęto w Twoim projekcie.
W programie dwie pętle salonu, 0/1/C i 0/1/D, mają ostrzeżenie: ich przepływ przekracza przyjęty w HeatAlgo próg 1,5 l/min, a komunikat radzi podzielić każdą z tych sekcji na dwie. W pokazie obie pętle zostały z ostrzeżeniem. Raport PDF nie wymienia ostrzeżeń, więc zapytaj autora raportu, czy w programie zostały jakieś ostrzeżenia i dlaczego.
Ta sama strona w raporcie PDF. Raport pokazowy jest w języku angielskim: Loop to pętla, Area powierzchnia, Spacing rozstaw, Pipe długość rury, Flow przepływ, UFH power moc ogrzewania podłogowego, Heat load zapotrzebowanie pomieszczenia, Balance bilans, TOTAL razem. W polskiej wersji raportu kolumny nazywają się inaczej: pętla to Obieg, moc to Moc UFH [W], a zapotrzebowanie pomieszczenia to OZC [W]. Kolumna Zapotrzebowanie [W] w tabeli rotametrów to udział obiegu w zapotrzebowaniu pomieszczenia.
Omów rozdzielacz, doprowadzenia i sterowanie
Znajdź rozdzielacz na rzucie i prześledź trasy doprowadzeń. Zapytaj, jak będzie można do niego dotrzeć po zamontowaniu szafek, wykończeniu wnętrza i ułożeniu pozostałych instalacji. Jeśli rozważasz 2 miejsca, poproś o sprawdzenie tras dla obu wariantów przed wyborem.
Ustal, w których pomieszczeniach chcesz sterować temperaturą osobno i jak to się wiąże z proponowanym systemem. Poproś dostawcę o informacje dotyczące sterowania i połączeń. Sam rzut pętli nie określa pełnego zakresu prac elektrycznych ani podłączenia źródła ciepła.
Przy każdym nierozstrzygniętym pytaniu zapisz osobę odpowiedzialną za odpowiedź. To szczególnie przydatne, gdy inne firmy dostarczają ogrzewanie, przygotowują podłoże i układają końcowe wykończenie podłogi.
Porównaj zakres wycen ogrzewania podłogowego
Skopiuj tabelę do swoich notatek lub wydrukuj tę stronę. Dla obu ofert sprawdź te same pozycje i wpisz w cenie, poza zakresem albo do potwierdzenia. W ostatniej kolumnie dodaj dokument i osobę potwierdzającą odpowiedź. Puste pole oznacza pytanie do wyjaśnienia, nie dowód pominięcia danej pracy.
| Co ustalić? | Oferta A | Oferta B | Dokument i osoba potwierdzająca |
|---|---|---|---|
| Aktualny rzut kondygnacji i jego zmiany | |||
| Obliczenia strat ciepła pomieszczeń i przyjęte dane | |||
| Układ rur, oznaczenia i zestawienie pętli | |||
| Przygotowanie podłoża i warstwy podłogi: izolacja, taśma brzegowa, jastrych, dylatacje | |||
| Rozdzielacz, doprowadzenia i dostęp serwisowy | |||
| Projektowa temperatura zasilania, sterowanie i podłączenie źródła ciepła | |||
| Próba szczelności przed ułożeniem jastrychu, nastawy przepływów i uruchomienie | |||
| Wygrzewanie jastrychu, potem wykończenie podłogi i odtworzenie naruszonych powierzchni | |||
| Dokumenty końcowe, instrukcje obsługi i gwarancje | |||
| Zmiany projektu, odpowiedzialność i dodatkowe opłaty |
Przykładowo oferta A może zawierać zapis „rysunek ułożenia rur”, a oferta B - „rysunek i obliczenia strat ciepła pomieszczeń”. Te sformułowania nie wystarczą, aby uznać zakresy za jednakowe. Zapytaj autora oferty A, gdzie zapisano obliczenia strat ciepła pomieszczeń. Obu wykonawców zapytaj, kto sprawdzi projekt po zmianie wykończenia podłogi. To fikcyjne przykłady zapisów, bez porównywania konkretnych firm ani cen.
Uzgodnij, jak zostaną zapisane ostateczny układ wykonanej instalacji i wyniki sprawdzeń. Zapytaj instalatora, które instrukcje producenta dotyczą prób, uruchomienia i pierwszego nagrzewania podłogi - norma PN-EN 1264-4 przewiduje próbę szczelności przed ułożeniem jastrychu. Poradnik nie określa tych procedur dla Twojej instalacji.
Co przygotujesz samodzielnie w HeatAlgo?
W HeatAlgo przygotujesz układ wodnego ogrzewania podłogowego i powiązane obliczenia na podstawie danych swojego projektu. Program liczy podłogi z rurą zatopioną w jastrychu (typ A według PN-EN 1264). Przy systemie suchym, na przykład z lamelami na legarach albo z niskimi płytami frezowanymi, poproś producenta systemu o dane dotyczące mocy cieplnej.
Wprowadzasz i sprawdzasz dane, przeglądasz proponowany układ, a następnie możesz kupić rzut do wydruku i raport PDF do omówienia z instalatorem. Liczenie i rysowanie są bez limitu na darmowym koncie, bez podawania karty. Przed zakupem widzisz w podglądzie podsumowanie budynku i jedno w pełni policzone pomieszczenie; płatny raport odblokowuje też wyniki pozostałych pomieszczeń i pełne dane pętli dla tego projektu. Rzut do wydruku podaje nazwę projektu i skalę; dopisz na nim datę, jeśli przekazujesz więcej niż jedną wersję.
Raport z programu nie obejmuje wizyty w domu, wykonania instalacji ani odbioru prac. Te zadania i odpowiedzialność za nie trzeba uzgodnić osobno dla konkretnego domu i wybranego systemu.
Zobacz, jak przygotować rzut i raportPracę w programie pokazuje film o ręcznym przygotowaniu ogrzewania podłogowego, w języku angielskim. Wykorzystuje fikcyjne dane projektu i przedstawia obsługę programu, a nie montaż instalacji. Po polsku możesz przeczytać instrukcję modułu ogrzewania podłogowego.