Moduł OZC liczy projektowe obciążenie cieplne budynku pomieszczenie po pomieszczeniu według PN-EN 12831-1:2017, z oporem cieplnym przegród według PN-EN ISO 6946 i wymianą ciepła z gruntem według PN-EN ISO 13370. Kreator prowadzi przez siedem kroków, a wynik liczy się na żywo, gdy tylko wpiszesz powierzchnię i pomieszczenia. Ten artykuł opisuje każdy krok, status zgodności i to, co odblokowuje raport. Czym jest OZC od strony fizyki i co od niego zależy, tłumaczy osobny poradnik: OZC - co to jest.
Zanim zaczniesz: dane z formularza i z Algo
Jeśli klient wypełnił formularz, przy wejściu do modułu zobaczysz kartę "Zanim zaczniesz - Tyle już wiemy o tym projekcie" z przyciskiem "Przenieś do modułu"; dane budynku i lista pomieszczeń wpiszą się same. Możesz też wgrać dokumenty budynku do asystenta Algo - zaproponuje wartości do pól. Oba źródła opisuje artykuł dane wędrują między modułami.
Krok 1: Projekt
Klikasz na mapie miasto najbliższe budynkowi (Warszawa, Kraków, Gdańsk, Wrocław, Poznań, Szczecin, Łódź, Katowice) - to ustala strefę klimatyczną i projektową temperaturę zewnętrzną z tabeli krajowej. Możesz ją nadpisać, jeśli masz dokładniejsze dane. Wpisujesz też powierzchnię ogrzewaną, czyli sumę powierzchni ogrzewanych pomieszczeń; jeśli suma pomieszczeń z kroku 5 ją przekroczy, dostaniesz ostrzeżenie.
Krok 2: Budynek
Dane wspólne dla całego budynku:
- baza wymiarów - wewnętrzna (po murach, najczęstsza dla projektów wykonawczych), zewnętrzna (obrysy) albo zmierzona; przegrody licz konsekwentnie w jednej bazie,
- mostki cieplne - klasa konstrukcji dodaje ryczałtowy narzut ΔU_TB: bardzo dobre 0,02, standardowe 0,05, po termomodernizacji 0,10, słabe 0,15 W/(m²·K),
- szczelność - klasa I-IV podpowiada typową wartość, a jeśli masz wynik testu Blower Door, wpisz n50; przy n50 powyżej 3 1/h aplikacja podpowie przejście na metodę szczegółową z podaniem strumieni dla pomieszczeń.
Krok 3: Wentylacja
Wybierasz typ: grawitacyjna, mechaniczna wywiewna albo mechaniczna z rekuperacją. Przy rekuperacji pojawia się pole sprawności odzysku (85% to typowa wartość dla dobrej centrali) oraz przycisk "Wstaw domyślne strumienie", który wypełnia nawiew i wywiew w pomieszczeniach typowymi wartościami; pola już wpisane nie są nadpisywane. Krotność wymiany powietrza domyślnie wynosi 0,5 1/h. Jeśli projekt ma zaprojektowaną rekuperację w module rekuperacji, OZC sprawdza spójność: typ wentylacji, sprawność i strumienie w pomieszczeniach muszą się zgadzać.
Krok 4: Biblioteka przegród
Tu zapisujesz układy warstw dla projektu, żeby nie wpisywać ich w każdym pomieszczeniu od zera. "Wybierz gotową przegrodę" daje typowe konstrukcje (ściana ceramika 25 cm + EPS grafit 20 cm, silikat + wełna, beton komórkowy z ociepleniem i bez, dach skośny z wełną, podłogi na gruncie z EPS lub XPS, strop pod nieogrzewanym poddaszem, ściana wewnętrzna do nieogrzewanego). Każdą możesz edytować: warstwy od wewnątrz, grubości, materiały z listy (styropiany, wełny, cegły, pustaki, betony, tynki, płyty) z własną λ. Gotowe przegrody to propozycje - sprawdź grubości i λ z dokumentacją budynku, bo wynik odpowiada rzeczywistości tylko wtedy, gdy warstwy odzwierciedlają realny przekrój.
Krok 5: Pomieszczenia
Najwięcej pracy jest tutaj. "Dodaj pomieszczenie" tworzy kartę z nazwą, typem (salon, sypialnia, kuchnia, łazienka 24°C, korytarz 18°C i inne, także biurowe i usługowe), powierzchnią, wysokością, temperaturą projektową i kondygnacją (piwnica, parter, piętra). "Wybierz z typowych wartości" ustawia temperaturę i kategorię wentylacyjną jednym kliknięciem. Pomieszczenie możesz duplikować, a "Dodaj poddasze" uruchamia kreator, który z szerokości budynku, kąta dachu, ścianki kolankowej i długości generuje połacie, ścianki, szczyty, podłogę i strop na jętce.
W każdym pomieszczeniu dodajesz przegrody: ścianę zewnętrzną, dach, podłogę na gruncie, strop pod nieogrzewanym, podłogę nad nieogrzewanym, ścianę do nieogrzewanego, strop wewnętrzny. Dla każdej podajesz powierzchnię brutto (razem z otworami - okna i drzwi z tabeli odejmują się same, a straty liczą się z powierzchni netto) i współczynnik U: wprost albo z warstw skopiowanych z biblioteki. Ściany niejednorodne (szkieletowe ze słupkami) mają własny tryb z udziałem konstrukcji.
Szczegóły, o które pyta norma:
- podłoga na gruncie - obwód P i zagłębienie z; bez zmierzonego obwodu aplikacja przyjmuje 4·√A i obniża status zgodności; poziom wód gruntowych wpływa na korektę f_GW,
- przegrody do przestrzeni nieogrzewanych - wybierasz, co jest po drugiej stronie (pokój z 1-3 ścianami zewnętrznymi, piwnica, poddasze ocieplone lub nie, komunikacja, pustka podpodłogowa) i stąd bierze się współczynnik b_u; możesz też podać dokładną temperaturę,
- okna i drzwi - tabela z szerokością, wysokością, U i ilością,
- kategoria wentylacyjna - pomieszczenie mieszkalne albo mokre z oknem (n_min 0,5) lub wewnętrzne drugorzędne (0,0); przy rekuperacji także nawiew i wywiew,
- pomieszczenia wysokie (od 4 m) - wymagany wybór systemu emisji ciepła.
Krok 6: Korekty
Dla typowego domu jednorodzinnego ten krok możesz pominąć. Znajdziesz tu wewnętrzne zyski ciepła (domyślnie pomijane; wartości niezerowe to jawne założenie do uzgodnienia z klientem, z możliwością nadpisania w pojedynczym pomieszczeniu), ogrzewanie przerywane z mocą dogrzewania φ_hu (z tabeli pomocniczej albo wpisaną ręcznie, z okresem przerwy, krotnością podczas przerwy, pojemnością cieplną budynku i czasem dogrzewania) oraz korektę doboru źródła ciepła - współczynnik, który pomaga dobrać źródło i celowo nie zmienia obciążenia pomieszczeń.
Krok 7: Wynik
Wynik pokazuje projektowe obciążenie cieplne budynku, wskaźnik mocy grzewczej w W/m², powierzchnię ogrzewaną i podział na przenikanie, wentylację i mostki cieplne. Karuzela "Podział na pomieszczenia" przełącza pomieszczenia, a kliknięcie karty otwiera szczegóły: przegrody z warstwami i obliczeniem U, okna i drzwi, składowe obciążenia, korekty gruntu, wentylację. Zakładka "Metoda obliczeń" opisuje przyjęte parametry. Stąd pobierasz PDF - patrz artykuł o raportach.
Wynik na żywo widzisz też w panelu obok kreatora już od kroku 1 ("Wynik na żywo"), gdy tylko wpiszesz powierzchnię i pomieszczenia.
Uwagi, blokady i status zgodności
Chip "N do poprawy" nad kreatorem zbiera wszystko, co wymaga uzupełnienia. Pozycje z etykietą "Blokuje obliczenia" (np. brak pomieszczeń, pomieszczenie bez przegród, przekroczona powierzchnia ogrzewana, brak strumieni przy wentylacji mechanicznej) zatrzymują kalkulację; przycisk "Popraw" przenosi do pola. Pozostałe uwagi nie blokują wyniku, ale obniżają jego status.
Status na wyniku ma dwie wartości: "Wynik zgodny z PN-EN 12831-1:2017" albo "Wynik przybliżony - niespełnione warunki ścisłej zgodności". Powody widzisz w oknie "O tym wyniku": przybliżony obwód podłogi na gruncie, brakujące strumienie powietrza, moc dogrzewania z tabeli bez potwierdzenia warunków załącznika F.2, stary współczynnik korekcji temperatury. Projekt z urządzeniami transferu powietrza między strefami (ATD) albo projektowanymi przepływami między pomieszczeniami jest poza zakresem modułu - aplikacja mówi o tym wprost.
Co widać na koncie darmowym
Obliczenia wykonują się w całości. Na ekranie i w PDF widzisz zapotrzebowanie budynku, wskaźnik i jedno w pełni policzone pomieszczenie; pozostałe karty pomieszczeń pokazują "Wartość dostępna po odblokowaniu projektu", a szczegóły metody (parametry źródła, mostki, n50, wentylacja) czekają na odblokowanie. Jeden raport odblokowuje cały projekt - patrz co jest darmowe, a co odblokowuje raport.
Ustawienia modułu i czyszczenie danych
Ikona ustawień modułu otwiera panel z opisem modułu ("O module"), sekcją "Źródła danych" (import z formularza klienta) i "Dane w module" z przyciskiem "Wyczyść dane", który kasuje cały formularz OZC w tym projekcie po potwierdzeniu. Wynik OZC zasila dobór pompy, podłogówkę i rekuperację - po zmianach w OZC te moduły zaproponują aktualizację.