Je installateur heeft je een formulier gestuurd waarin hij vraagt om "plattegronden", "doorsneden" en een "kozijnstaat". Deze begrippenlijst legt uit wat elk van die woorden betekent, waarom iemand die gegevens wil hebben en waar je ze kunt vinden. De begrippen staan los van elkaar - lees alleen het begrip waar je bent vastgelopen.
Heb je iets niet, dan is dat geen probleem: bijna alles kun je vervangen door een meting of een foto. Je kunt het formulier ook voor een deel invullen en er later op terugkomen.
De documenten waar je installateur om vraagt
Wat elk document oplevert
- Plattegrond
- Indeling en maten van de ruimten, oppervlakten en de plaats van ramen en deuren.
- Doorsnede
- Hoogten van de ruimten en de opbouw van de verdiepingen - daaruit komt de verwarmde inhoud.
- Kozijnstaat
- Maten van elk raam en elke deur, meestal met de U-waarde Uw.
- Bouwtekeningen van de architect
- Opbouw van de bouwdelen: wat er in de muur, de vloer en het dak zit, en hoe dik.
- Energielabel en opnamerapport
- De energieklasse op het label; de Rc- en U-waarden van de bouwdelen in het opnamerapport (in België in het EPC).
- DWG- of DXF-bestanden
- Dezelfde plattegrond als vectortekening - maten aflezen zonder opnieuw te tekenen.
De tekeningen bij de begrippen zijn voorbeelden. Je eigen documenten zien er anders uit - andere merktekens, een ander bladformaat, een ander aantal tekeningen - omdat elk ontwerpbureau op zijn eigen manier tekent en er geen vaste sjabloon is voorgeschreven. Ze staan hier zodat je herkent welk document bedoeld wordt, niet om lijn voor lijn te vergelijken.
Plattegrond
Een tekening van één verdieping van bovenaf - alsof het huis op ongeveer een meter hoogte is doorgesneden en je naar beneden kijkt. Je ziet de indeling van de ruimten, hun maten en waar de ramen en deuren zitten. Meestal is er één per verdieping: begane grond, eerste verdieping, zolder, kelder. Je vindt ze in de bouwtekeningen van de architect.
Zo ziet een plattegrond eruit
Voorbeeld
Doorsnede
Een tekening van het huis dat verticaal is doorgesneden, van fundering tot dak. Een plattegrond laat zien wat naast wat ligt; een doorsnede laat zien wat boven wat ligt. Hieruit komt de hoogte van de ruimten, en daaruit de hoeveelheid lucht die moet worden verwarmd. Hij hoort bij dezelfde tekeningen als de plattegronden.
Zo ziet een doorsnede eruit
Voorbeeld
Kozijnstaat
Een tabel met alle ramen en deuren: merkteken, maten, aantal, vaak de U-waarde Uw. Het klinkt als papierwerk, maar het is een van de belangrijkere gegevens - een flink deel van de warmte ontsnapt via de ramen, dus zonder hun maten zou de berekening op aannames rusten. Bij een bestaand huis volstaan de typeplaatjes van de ramen of een rolmaat.
Zo ziet een kozijnstaat eruit
Voorbeeld
| Merk | Maten | Aantal | Uw |
|---|---|---|---|
| W1 | 1,50 x 1,40 m | 3 | 0,90 |
| W2 | 2,40 x 2,20 m | 1 | 0,80 |
| W3 | 0,60 x 0,60 m | 2 | 1,10 |
| D1 | 1,00 x 2,10 m | 1 | 1,30 |
Bouwtekeningen van de architect
De tekeningen en beschrijvingen waarmee het huis is gebouwd. Het waardevolste deel voor een installateur is de beschrijving van de opbouw van de bouwdelen: waarvan een muur is gemaakt, in welke volgorde en hoe dik. Dat bepaalt hoe goed de muur de warmte vasthoudt.
Zo wordt de opbouw van een muur aangegeven
Voorbeeld
- Binnenpleister
- 1,5 cm
- Keramische snelbouwsteen
- 24 cm
- λ 0,25
- EPS-isolatie
- 20 cm
- λ 0,040
- Buitenpleister
- 0,5 cm
Constructietekeningen
Tekeningen van de draagconstructie: fundering, vloeren, dakspanten. Minder vaak nodig, maar handig bij vloerverwarming, omdat ze laten zien waar de vloer op rust en hoeveel lagen erop kunnen.
Energielabel
Een document dat aangeeft hoeveel energie het huis in een jaar gebruikt - opgesteld bij verkoop, verhuur of oplevering (in België heet het EPC). Voor een installateur is het vooral een kortere weg. Het energielabel zelf toont vooral de energieklasse; de Rc- en U-waarden van de bouwdelen staan in het opnamerapport van de energieadviseur (in België in het EPC zelf). Het vervangt de berekening niet waarmee de installatie wordt gedimensioneerd, maar het kan die flink versnellen.
Wat een installateur zoekt in een energielabel
Voorbeeld
Energielabel en opnamerapport
Energieklasse van het huis
Bouwdelen in het opnamerapport
- Buitenmuur
- 0,16
- Dak
- 0,13
- Vloer op de grond
- 0,28
- Ramen
- 0,90
Niet de gekleurde balk, maar de bouwdelen in het opnamerapport - U-waarden die je anders uit de tekeningen zou moeten halen.
DWG- en DXF-bestanden
Bestandsformaten voor technische tekeningen uit CAD-programma's. Anders dan een pdf of een foto bevatten ze echte maten, die je kunt aflezen zonder opnieuw te tekenen. Heeft je architect de tekeningen ook in deze formaten aangeleverd, dan loont het om ze mee te sturen.
Begrippen over het huis
Bouwdeel
Alles wat de verwarmde binnenruimte scheidt van iets kouders: buitenmuur, dak, vloer boven een kelder, vloer op de grond, raam, deur. Je installateur berekent het verlies door elk bouwdeel apart.
Opbouw van een bouwdeel
Een muur bestaat zelden uit één materiaal. Een gewone muur heeft pleisterwerk, een dragende laag (steen, baksteen, beton), isolatie (EPS, minerale wol) en buitenpleister. Volgorde en dikte tellen - ze bepalen hoeveel warmte er ontsnapt. Heb je de tekeningen niet, dan helpt alles: een foto uit de bouwtijd, een factuur voor de isolatie, wat de aannemer zich herinnert.
Isolatie en isolatiedikte
De laag die de warmte binnen moet houden: EPS, minerale wol, PIR-schuim. Voor de berekening tellen twee dingen: wat er is gebruikt en hoe dik. Tussen 5 en 20 cm EPS zit bij de verliezen door de muur een veelvoud - en meestal een hele klasse toestel bij het dimensioneren.
U-waarde van een raam (Uw)
Het getal op het typeplaatje van een raam dat zegt hoe goed het de warmte vasthoudt. Lager is beter.
U-waarde van een raam (Uw)
- Oud houten raam, enkel glas5,00
- Dubbel glas uit de jaren negentig2,60
- Modern dubbel glas1,10
- Driedubbel glas0,80
Verwarmde oppervlakte en inhoud
De verwarmde oppervlakte zijn de vierkante meters vloer in de ruimten die echt worden verwarmd - zonder garage en onverwarmde kelder. De inhoud is de ruimte die deze kamers omsluiten, oppervlakte maal hoogte. De oppervlakte bepaalt de vloerverwarming, de inhoud de ventilatie.
Fase van het project
Je installateur vraagt hiernaar omdat het bepaalt waar de gegevens vandaan komen. In de ontwerpfase staat alles in de tekeningen. Tijdens de bouw kun je nog dingen meten en veranderen. Bij een bestaand huis worden de gegevens gereconstrueerd uit metingen en documenten - en juist daar helpt een energielabel het meest.
Begrippen over de installatie
Vloerverwarming en radiatoren
Vloerverwarming geeft warmte af over het hele vloeroppervlak en redt het daarom met lage watertemperaturen (30-40 °C) - dat past goed bij een warmtepomp. Radiatoren geven warmte af vanaf een klein oppervlak, hebben daarom heter water nodig (45-70 °C) en reageren sneller op een andere instelling. Gemengde installaties zijn normaal: vloerverwarming beneden, radiatoren boven.
Verdeler
De kast waar alle groepen van de vloerverwarming samenkomen - hier vertrekt het water naar de ruimten en hier komt het terug. Op de verdeler wordt het debiet per groep apart ingesteld, zodat elke ruimte zoveel warmte krijgt als er voor die ruimte is berekend.
Lucht-water- en bodemwarmtepomp
Een lucht-waterwarmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht - goedkoper om te installeren, zonder graafwerk, maar het rendement daalt als het flink vriest. Een bodemwarmtepomp (grond-water) haalt warmte uit de bodem via bodemlussen of een horizontale collector - duurder in aanschaf en hij vraagt ruimte of boringen, maar hij werkt gelijkmatig, ongeacht het weer.
Ventilatie: natuurlijk, mechanisch, met warmteterugwinning
Natuurlijke ventilatie werkt op de trek in kanalen - zonder apparaat, maar ook zonder controle over hoeveel lucht er ontsnapt. Mechanische ventilatie zorgt met een ventilator voor de luchtverversing. Balansventilatie met WTW (warmteterugwinning; in België: ventilatiesysteem D) is mechanische ventilatie die warmte terugwint: de afgevoerde lucht verwarmt de binnenkomende lucht. De keuze heeft veel invloed op de berekening, omdat ventilatie een van de twee belangrijkste wegen is waarlangs warmte een huis verlaat.
Gewenste ruimtetemperatuur
De temperatuur die je in een ruimte wilt - en echte invoer voor de berekening, geen enquête over je voorkeuren. De installatie wordt ontworpen op bepaalde waarden, meestal ongeveer 20-21 °C in woonruimten en 24 °C in de badkamer. Heb je het graag warmer, zeg dat dan aan het begin en niet pas na de installatie.
Begrippen die vaak door elkaar worden gehaald
Vier paren die je makkelijk verwart
Verwarmde oppervlakte
Vierkante meters vloer in de ruimten die worden verwarmd.
Inhoud
De ruimte die deze kamers omsluiten - oppervlakte maal hoogte.
Twee woningen met dezelfde oppervlakte, een met schuine plafonds en een met plafonds van 3 m, hebben een andere inhoud en een andere warmtevraag.
Vermogen van de installatie (kW)
Hoeveel warmte de warmtepomp levert in het koudste uur van het jaar.
Jaarverbruik (kWh)
Hoeveel energie de installatie in een stookseizoen gebruikt.
Het eerste getal bepaalt welk toestel je koopt. Het tweede wat het gebruik je kost.
Energielabel
Een officieel document over het jaarlijkse energiegebruik.
Warmteverliesberekening
Het vermogen dat het huis nodig heeft, per ruimte berekend.
Een energielabel kan een goede bron van gegevens zijn, maar is niet genoeg om een warmtepomp of radiatoren te dimensioneren.
Plattegrond
Een verdieping van bovenaf. Laat zien wat naast wat ligt.
Doorsnede
Het huis verticaal doorgesneden. Laat zien wat boven wat ligt.
Oppervlakten komen uit de plattegrond, hoogten uit de doorsnede. De berekening heeft ze allebei nodig.
Waar dit formulier vandaan komt
Het formulier dat je hebt gekregen, is het klantformulier van HeatAlgo - een tool waarmee installateurs de gegevens voor hun berekeningen verzamelen zonder tien rondjes e-mail. Je kunt het op de gewone manier invullen, of AI de waarden laten uitlezen uit documenten die je uploadt; elk voorstel keur je zelf goed, en de documenten worden nooit bewaard. Het formulier is in het Engels.
Interesseert de technische kant je, dan vind je dezelfde stof voor vakmensen in de begrippenlijst voor installateurs. Meer antwoorden staan in de hulp.
Probeer HeatAlgo gratisDe app is in het Engels.