Instalator przysłał formularz i prosi o "rzuty kondygnacji", "przekroje" i "zestawienie stolarki okiennej". Ten słownik tłumaczy, co znaczy każde z tych słów, po co komuś ta informacja i gdzie jej szukać. Hasła są niezależne - można czytać tylko to, przy którym się utknęło.
Jeśli czegoś nie masz, to nie jest przeszkoda: prawie każdą pozycję da się zastąpić pomiarem albo zdjęciem. Formularz można też wypełnić częściowo i wrócić do niego później.
Dokumenty, o które prosi instalator
Co daje który dokument
- Rzut kondygnacji
- Układ i wymiary pomieszczeń, powierzchnie, położenie okien i drzwi.
- Przekrój budynku
- Wysokości pomieszczeń i układ stropów - z tego wychodzi kubatura ogrzewana.
- Zestawienie stolarki
- Wymiary każdego okna i drzwi, zwykle razem ze współczynnikiem Uw.
- Projekt architektoniczny
- Warstwy przegród: co i jakiej grubości jest w ścianie, stropie i podłodze.
- Świadectwo energetyczne
- Gotowe współczynniki U przegród i przyjęte założenia wentylacji.
- Pliki DWG lub DXF
- Ten sam rzut w formie wektorowej - wymiary odczytuje się bez przerysowywania.
Rysunki przy każdym haśle są poglądowe. Twoje dokumenty będą wyglądać inaczej - inne oznaczenia, inny układ arkusza, inna liczba rysunków - bo każde biuro projektowe rysuje po swojemu, a przepisy nie narzucają jednego wzoru. Są tu po to, żebyś rozpoznał, o który dokument chodzi, a nie żeby porównywać kreska po kresce.
Rzut kondygnacji
Rysunek jednej kondygnacji widzianej z góry - tak, jakby ściąć budynek na wysokości około metra i spojrzeć w dół. Widać na nim układ pomieszczeń, ich wymiary oraz położenie okien i drzwi. Zwykle jest po jednym rzucie na kondygnację: parter, piętro, poddasze, piwnica. Znajdziesz je w projekcie budowlanym albo architektonicznym.
Tak wygląda rzut
Przykład
Przekrój budynku
Rysunek budynku przeciętego pionowo, od fundamentu po dach. Rzut pokazuje, co jest obok czego; przekrój - co jest nad czym. Stąd bierze się wysokość pomieszczeń, a z niej kubatura, czyli objętość powietrza, które trzeba ogrzać. Jest w tym samym projekcie co rzuty.
Tak wygląda przekrój
Przykład
Zestawienie stolarki okiennej i drzwiowej
Tabela wszystkich okien i drzwi: symbol, wymiary, liczba sztuk, często też współczynnik Uw. Brzmi jak formalność, a jest jedną z ważniejszych pozycji - przez okna ucieka istotna część ciepła, więc bez ich wymiarów obliczenia opierałyby się na założeniach. Przy gotowym budynku wystarczą metryki okien albo pomiar miarką.
Tak wygląda zestawienie stolarki
Przykład
| Symbol | Wymiary | Sztuk | Uw |
|---|---|---|---|
| O1 | 1,50 x 1,40 m | 3 | 0,90 |
| O2 | 2,40 x 2,20 m | 1 | 0,80 |
| O3 | 0,60 x 0,60 m | 2 | 1,10 |
| D1 | 1,00 x 2,10 m | 1 | 1,30 |
Projekt architektoniczny i budowlany
Komplet rysunków i opisów, na podstawie którego budynek powstał. Dla instalatora najcenniejszy jest opis warstw przegród: z czego zbudowana jest ściana, w jakiej kolejności i o jakiej grubości. Z tego liczy się, jak dobrze ściana trzyma ciepło.
Tak opisuje się warstwy ściany
Przykład
- Tynk wewnętrzny
- 1,5 cm
- Pustak ceramiczny
- 24 cm
- λ 0,25
- Styropian
- 20 cm
- λ 0,040
- Tynk zewnętrzny
- 0,5 cm
Projekt konstrukcyjny
Rysunki konstrukcji: fundamentów, stropów, więźby dachowej. Rzadziej potrzebny, ale przydaje się przy ogrzewaniu podłogowym, bo mówi, na czym leży podłoga i ile warstw można na niej ułożyć.
Świadectwo charakterystyki energetycznej
Dokument opisujący, ile energii budynek zużywa w ciągu roku - sporządzany przy sprzedaży, wynajmie lub odbiorze. Dla instalatora jest przede wszystkim skrótem: zwykle zawiera gotowe współczynniki U przegród i przyjęte założenia wentylacji. Nie zastępuje obliczeń do doboru urządzeń, ale potrafi je znacznie przyspieszyć.
Czego instalator szuka w świadectwie
Przykład
Świadectwo charakterystyki energetycznej
Klasa energetyczna budynku
Dane techniczne przegród
- Ściana zewnętrzna
- 0,16
- Dach / stropodach
- 0,13
- Podłoga na gruncie
- 0,28
- Okna
- 0,90
Nie kolorowy pasek z klasą, tylko ta tabela niżej - gotowe współczynniki U, których inaczej trzeba by szukać w projekcie.
Pliki DWG i DXF
Formaty rysunku technicznego z programów typu AutoCAD. W odróżnieniu od PDF-a czy zdjęcia zawierają rzeczywiste wymiary, które da się odczytać bez przerysowywania. Jeśli architekt przekazał Ci projekt również w tych plikach, warto je dołączyć.
Pojęcia o budynku
Przegroda
Wszystko, co oddziela ogrzewane wnętrze od czegoś chłodniejszego: ściana zewnętrzna, dach, strop nad piwnicą, podłoga na gruncie, okno, drzwi. Instalator liczy straty przez każdą z nich osobno.
Warstwy przegrody
Ściana rzadko jest z jednego materiału. Typowa ma tynk, warstwę konstrukcyjną (pustak, cegła, beton), izolację (styropian, wełna) i tynk zewnętrzny. Kolejność i grubości mają znaczenie - to z nich wynika, ile ciepła ucieka. Jeśli nie masz projektu, pomoże każda informacja: zdjęcie z budowy, faktura za styropian, pamięć wykonawcy.
Izolacja i jej grubość
Warstwa materiału, która ma zatrzymać ciepło w środku: styropian, wełna mineralna, pianka PIR. Dla obliczeń liczą się dwie rzeczy: czym ocieplono i jak grubo. Różnica między 5 a 20 cm styropianu to różnica kilkukrotna w stratach przez ścianę - i zwykle różnica klasy urządzenia w doborze.
Współczynnik Uw okna
Liczba z metryki okna mówiąca, jak dobrze trzyma ciepło. Im niższa, tym lepiej.
Współczynnik Uw okna
- Stare okno drewniane, jedna szyba5,00
- Okno dwuszybowe z lat 90.2,60
- Okno dwuszybowe, współczesne1,10
- Okno trzyszybowe0,80
Wymaganie WT dla okna pionowego od 2021 roku: 0,90 W/(m²·K)
Powierzchnia ogrzewana i kubatura
Powierzchnia ogrzewana to metry kwadratowe podłogi w pomieszczeniach, które faktycznie się ogrzewa - bez garażu i nieogrzewanej piwnicy. Kubatura to objętość tych pomieszczeń, czyli powierzchnia razy wysokość. Powierzchnia decyduje o ogrzewaniu podłogowym, kubatura o wentylacji.
Etap inwestycji
Instalator pyta o to, bo od tego zależy, skąd wziąć dane. Na etapie projektu wszystko jest w rysunkach. W trakcie budowy część rzeczy da się jeszcze zmierzyć i zmienić. W gotowym budynku dane odtwarza się z pomiarów i dokumentów - i wtedy szczególnie pomaga świadectwo energetyczne.
Pojęcia o instalacji
Ogrzewanie podłogowe i grzejniki
Podłogówka oddaje ciepło całą powierzchnią podłogi, więc wystarcza jej niska temperatura wody (30-40 °C) - co dobrze łączy się z pompą ciepła. Grzejniki oddają ciepło z małej powierzchni, więc potrzebują wody cieplejszej (45-70 °C) i szybciej reagują na zmianę nastawy. Instalacje mieszane są normalne: podłogówka na parterze, grzejniki na piętrze.
Rozdzielacz
Skrzynka, w której zbiegają się wszystkie pętle ogrzewania podłogowego - stąd woda rozchodzi się po pomieszczeniach i tu wraca. Na rozdzielaczu ustawia się przepływ dla każdej pętli osobno, żeby każdy pokój dostał tyle ciepła, ile mu policzono.
Pompa ciepła powietrze-woda i gruntowa
Powietrze-woda pobiera ciepło z powietrza na zewnątrz - tańsza w montażu, bez prac ziemnych, ale jej sprawność spada przy mrozie. Gruntowa pobiera ciepło z gruntu przez odwierty lub kolektor poziomy - droższa na starcie i wymaga miejsca albo wiercenia, za to pracuje stabilnie niezależnie od pogody.
Wentylacja: grawitacyjna, mechaniczna, rekuperacja
Grawitacyjna działa ciągiem kominowym - bez urządzeń, ale i bez kontroli nad tym, ile powietrza ucieka. Mechaniczna wymusza wymianę wentylatorem. Rekuperacja to wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła: powietrze wywiewane oddaje ciepło nawiewanemu. Wybór wpływa na obliczenia mocno, bo wentylacja to jeden z dwóch głównych kanałów, którymi ucieka ciepło.
Temperatura komfortu
Temperatura, jaką chcesz mieć w pomieszczeniu - i realne wejście do obliczeń, nie ankieta o preferencjach. Instalacja jest projektowana pod konkretne wartości, zwykle około 20-21 °C w pokojach i 24 °C w łazience. Jeśli lubisz cieplej, warto to zgłosić na starcie, a nie po montażu.
Pojęcia najczęściej mylone
Cztery pary, które łatwo pomylić
Powierzchnia ogrzewana
Metry kwadratowe podłogi w ogrzewanych pomieszczeniach.
Kubatura
Objętość tych pomieszczeń, czyli powierzchnia razy wysokość.
Dwa mieszkania o tej samej powierzchni, jedno ze skosami, drugie z sufitem na 3 m - mają inną kubaturę i inne zapotrzebowanie.
Moc urządzenia (kW)
Ile ciepła pompa oddaje w najzimniejszej godzinie roku.
Roczne zużycie (kWh)
Ile energii instalacja zużyje przez cały sezon.
Pierwsza liczba decyduje o tym, jakie urządzenie kupić. Druga - ile zapłacisz za jego pracę.
Świadectwo energetyczne
Dokument formalny opisujący roczne zużycie energii.
Obliczenia do doboru
Moc potrzebna budynkowi, liczona pomieszczenie po pomieszczeniu.
Świadectwo bywa dobrym źródłem danych, ale nie wystarczy, żeby dobrać pompę ciepła czy grzejniki.
Rzut
Widok kondygnacji z góry. Pokazuje, co jest obok czego.
Przekrój
Widok budynku przeciętego pionowo. Pokazuje, co jest nad czym.
Z rzutu wychodzą powierzchnie, z przekroju wysokości. Do obliczeń potrzebne są obie rzeczy.
Skąd ten formularz
Formularz, który dostałeś, to formularz klienta HeatAlgo - narzędzie, którego instalatorzy używają, żeby zebrać dane do obliczeń bez wymiany kilkunastu e-maili. Możesz go wypełnić klasycznie albo pozwolić, żeby AI odczytała wartości z dokumentów, które wgrasz; każdą propozycję zatwierdzasz sam, a dokumenty nie są nigdzie zapisywane.
Jeśli interesuje Cię strona techniczna, ten sam materiał w wersji dla fachowców to słownik pojęć instalatora. Więcej odpowiedzi znajdziesz w centrum pomocy.
Sprawdź HeatAlgo za darmo